Veelgestelde vragen over migratierecht

Veelgestelde vragen over migratierecht

Op deze pagina beantwoorden we enkele veelgestelde vragen die het team migratierecht van Atlas ontvangt via de helpdesk. Heb je als professional een gelijkaardige vraag? Het antwoord in de FAQ helpt je al op weg.

Heb je een specifieke adviesvraag? Neem contact op met de juridische helpdesk via

atlas.migratierecht@antwerpen.be

Gezinshereniging

Op 18 augustus 2025 trad de nieuwe wet op gezinshereniging in werking.

Niet alle nieuwe regels zijn voor iedereen onmiddellijk van toepassing. Aan de hand van deze schema’s kan je voor een specifieke situatie nagaan of die onder de nieuwe of de oude regels valt.

  • Wil je weten of de oude of de nieuwe regels gelden wanneer iemand een eerste aanvraag gezinshereniging wil indienen? Gebruik dit schema (update november 2025).
  • Wil je weten of de oude dan of de nieuwe regels gelden wanneer iemand een verlenging aanvraagt van verblijf op basis van gezinshereniging? Gebruik dit schema.

Meer info over: Overgangsbepalingen en maatregelen die pas later in werking treden

datum publicatie: 22/9/2025, laatste update 14/11/2025

De referentiepersoon (de persoon met wie gezinshereniging wordt gevraagd), moet meestal kunnen aantonen dat hij of zij voldoende inkomen heeft. We focussen hier op de referentiepersonen die Belg of derdelander zijn. We laten de Unieburgers en de Belgen die gebruik maken van het vrij verkeer buiten beschouwing.

Hierboven wordt uitgelegd of de oude of de nieuwe regels van toepassing zijn in een concrete situatie.

Wat is het verschil bij de inkomstenvoorwaarde voor en na de wetswijziging?

Oude regels

De referentiepersoon moet inkomsten van ten minste 120% van het leefloontarief ‘gezin ten laste’ kunnen voorleggen. Dit referentiebedrag wordt meerdere keren per jaar geïndexeerd.

Dit is, op indexering na, een vast bedrag. Dit betekent dat er bij het bepalen van dit bedrag geen rekening gehouden wordt met de gezinsgrootte.

Je kan het actuele bedrag raadplegen op de website van Dienst Vreemdelingenzaken, onder ‘Referentiebedrag’, ‘Oude bepalingen’.

Nieuwe regels

Er komt een verhoging van het referentiebedrag. Bovendien wordt het een variabel bedrag, wat betekent dat er wordt gekeken naar hoeveel personen de referentiepersoon ten laste heeft.

De referentiepersoon zal netto over 110% van het GGMMI (het gewaarborgd gemiddeld maandelijks minimuminkomen) moeten beschikken, wanneer één gezinslid gezinshereniging vraagt. Je kan het actuele bedrag raadplegen op de website van Dienst Vreemdelingenzaken, onder ‘Referentiebedrag’, ‘Nieuwe bepalingen (wet van 18 juli 2025)'.

Dit bedrag wordt verhoogd met 10% voor elk familielid ten laste van de referentiepersoon. Het gaat daarbij over gezinsleden ten laste in België en in het buitenland. Gezinsleden die in het buitenland verblijven, worden altijd als ten laste beschouwd. Voor gezinsleden die in België wonen, zijn in principe enkel de inwonende gezinsleden ten laste, maar dit vermoeden kan weerlegd worden met bewijzen die het tegendeel aantonen.

Meer info over: Gezinshereniging: diverse wijzigingen

datum publicatie: 22/9/2025, laatste update 14/07/2026

Momenteel wordt het statuut van tijdelijke bescherming enkel toegepast in het kader van het conflict in Oekraïne.

Om te weten welke regels rond gezinshereniging van toepassing zijn, is het belangrijk om te weten of de familieleden die naar België komen zelf in aanmerking komen voor een statuut van tijdelijke bescherming. Lees meer over de voorwaarden voor de toekenning van dit statuut.

De familieleden komen zelf in aanmerking voor tijdelijke bescherming

Over welke familieleden gaat het?

  • Echtgenoot
  • Geregistreerde partner
  • Minderjarige, ongehuwde kinderen
  • Ouders van ongehuwde, minderjarige kinderen met een statuut van tijdelijke bescherming

Voor andere familieleden kan een statuut tijdelijke bescherming toegekend worden. Lees hier meer over deze voorwaarden.

Welke voorwaarden voor gezinshereniging gelden er?

  • De familieleden zijn nog niet in de Europese Unie.
  • Het gezin moest al bestaan op het moment van het uitbreken van het conflict.
  • De familieleden werden gescheiden door het conflict.
  • De familieleden voldoen zelf aan de voorwaarden voor tijdelijke bescherming.

Welke documenten moeten verzameld worden?

  • Bewijs familieband. Als je geen officiële documenten kan voorleggen, moet Dienst Vreemdelingenzaken andere bewijzen aanvaarden (cascadesysteem).
  • Medisch attest voor alle familieleden.
  • Uittreksel uit het strafregister voor meerderjarige familieleden.

De familieleden krijgen zelf het statuut van tijdelijke bescherming.

De familieleden komen zelf niet in aanmerking voor tijdelijke bescherming

Dezelfde regels als voor gezinshereniging met een subsidiair beschermde zijn van toepassing. Deze regels zijn verstrengd:

  • Aanvragen gezinshereniging die voor de nieuwe wet werden ingediend (op basis van art. 57/34/1 Vw.) door familieleden van tijdelijke bescherming die zelf niet in aanmerking komen voor tijdelijke bescherming verklaart Dienst Vreemdelingenzaken zonder voorwerp. Zij moeten een nieuwe aanvraag indienen (op basis van artikel 10, §2/1 Vw.)
  • Er wordt een wachttermijn van 2 jaar ingevoerd voor familieleden van tijdelijk beschermden die zelf niet in aanmerking komen voor tijdelijke bescherming. Dit wil zeggen dat zij pas na 2 jaar een aanvraag gezinshereniging kunnen indienen. Let op: er geldt nooit een wachttermijn voor minderjarige of meerderjarige gehandicapte kinderen.
  • Er is geen mogelijkheid tot gezinsvorming voor familieleden van tijdelijk beschermden. Dit wil zeggen dat een aanvraag gezinshereniging enkel mogelijk is wanneer de verwantschapsband al bestond vooraleer de referentiepersoon in België aankwam.
  • Er geldt geen vrijstelling van de materiële voorwaarden. Dit wil zeggen dat familieleden van een tijdelijk beschermde die zelf niet in aanmerking komt voor tijdelijke bescherming bij een aanvraag gezinshereniging bestaansmiddelen, huisvesting en ziektekostenverzekering moeten bewijzen. Let op: Er geldt nooit een bestaansmiddelenvoorwaarde voor minderjarige of meerderjarige gehandicapte kinderen die alleen een aanvraag indienen.
  • Er moet retributie worden betaald. Let op: voor minderjarige aanvragers geldt een vrijstelling van retributie.
  • Echtgenoten of wettelijk geregistreerde partners komen in principe pas in aanmerking voor gezinshereniging als zowel zijzelf als de referentiepersoon 21 jaar zijn.
  • Wettelijk geregistreerde partners en partners gelijkgesteld met een huwelijk volgen dezelfde regels. Dit wil zeggen dat partners gelijkgesteld met een huwelijk ook een duurzame en stabiele partnerrelatie moeten aantonen.

Meer info over:

datum publicatie: 22/9/2025

Er zijn 2 vormen van internationale bescherming. Iemand kan worden erkend als vluchteling of iemand kan subsidiaire bescherming krijgen.

Voor de invoering van de nieuwe wet werd voor gezinshereniging geen onderscheid gemaakt tussen deze statuten.

De nieuwe regels voor gezinshereniging zijn verschillend voor familieleden van erkend vluchtelingen en subsidiair beschermden.

Familieleden van erkend vluchtelingen die een aanvraag gezinshereniging indienen onder de nieuwe regels moeten rekening houden met een aantal veranderingen:

  • Er wordt een onderscheid gemaakt tussen meereizende en nareizende familieleden. De regels zijn soepeler voor meereizende familieleden.
  • De periode van vrijstelling van de materiële voorwaarden wordt ingekort van 12 maanden naar 6 maanden. Dit wil zeggen dat bewijzen nodig zijn van bestaansmiddelen, huisvesting en ziektekostenverzekering wanneer de aanvraag gezinshereniging niet wordt opgestart binnen de 6 maanden na de beslissing tot erkenning van de vluchtelingenstatus met een begin van bewijs van identiteit en verwantschap. Uiterlijk 10 maanden na de beslissing tot erkenning van de vluchtelingenstatus moet de aanvraag gezinshereniging vervolledigd zijn. Let op: Er geldt nooit een bestaansmiddelenvoorwaarde voor minderjarige of meerderjarige gehandicapte kinderen die alleen een aanvraag indienen en met wie de familieband al bestond vooraleer de referentiepersoon aankwam in België.
  • Er is geen recht op gezinshereniging meer voor nareizende ouder(s) van een begeleide minderjarige die erkend werd als vluchteling.
  • Er moet retributie worden betaald bij gezinsvorming. Dit wil zeggen dat familieleden met wie de verwantschapsband nog niet bestond vooraleer de referentiepersoon in België aankwam een administratieve bijdrage betalen. Let op: voor minderjarige aanvragers geldt een vrijstelling van retributie.
  • Wettelijk geregistreerde partners en partners gelijkgesteld met een huwelijk volgen dezelfde regels. Dit wil zeggen dat partners gelijkgesteld met een huwelijk ook een duurzame en stabiele partnerrelatie moeten aantonen.

Familieleden van subsidiair beschermden die een aanvraag gezinshereniging indienen onder de nieuwe regels moeten rekening houden met tal van strenge hervormingen:

  • Er wordt een onderscheid gemaakt tussen meereizende en nareizende familieleden. De regels zijn soepeler voor meereizende familieleden.
  • De periode van vrijstelling van de materiële voorwaarden wordt afgeschaft voor nareizende familieleden. Dit wil zeggen dat ze bij een aanvraag gezinshereniging bestaansmiddelen, huisvesting en ziektekostenverzekering moeten bewijzen. Let op: Er geldt nooit een bestaansmiddelenvoorwaarde voor minderjarige of meerderjarige gehandicapte kinderen die alleen een aanvraag indienen en met wie de familieband al bestond vooraleer de referentiepersoon aankwam in België.
    • ! Bij arrest 24/2026 schorste het Grondwettelijk Hof deze bepaling. Sinds 2 maart 2026 gelden voor nareizende familieleden van subsidiair beschermden die hun beschermingsstatus kregen na 18 augustus 2025 opnieuw geen materiële voorwaarden. Deze schorsing is tijdelijk in afwachting van een uitspraak ten gronde.
  • Er is geen recht op gezinshereniging meer voor nareizende ouder(s) van een minderjarig kind met subsidiaire bescherming.
  • Gezinsvorming is niet meer mogelijk voor subsidiair beschermden met een beperkt verblijf. Dit wil zeggen dat een aanvraag gezinshereniging niet meer mogelijk is met een subsidiair beschermde met een A kaart, wanneer de verwantschapsband nog niet bestond vooraleer de referentiepersoon in België aankwam.
  • Er wordt een wachttermijn van 2 jaar ingevoerd voor nareizende familieleden. Dit wil zeggen dat nareizende familieleden pas na 2 jaar een aanvraag gezinshereniging kunnen indienen. Let op: er geldt nooit een wachttermijn voor minderjarige of meerderjarige gehandicapte kinderen met wie de familieband al bestond vooraleer de referentiepersoon aankwam in België.
    • ! Bij arrest 24/2026 schorste het Grondwettelijk Hof deze bepaling. Sinds 2 maart 2026 geldt voor nareizende familieleden van subsidiair beschermden die hun beschermingsstatus kregen na 18 augustus 2025 opnieuw geen wachttermijn. Deze schorsing is tijdelijk in afwachting van een uitspraak ten gronde.
  • Er moet retributie worden betaald door nareizende familieleden. Let op: voor minderjarige aanvragers geldt een vrijstelling van retributie.
    • ! Bij arrest 24/2026 schorste het Grondwettelijk Hof deze bepaling. Sinds 2 maart 2026 zijn nareizende familieleden van subsidiair beschermden die hun beschermingsstatus kregen na 18 augustus 2025 opnieuw vrijgesteld van retributie. Deze schorsing is tijdelijk in afwachting van een uitspraak ten gronde.
  • Wanneer nareizende familieleden geen officiële documenten hebben om hun verwantschap aan te tonen, zal Dienst Vreemdelingenzaken niet langer verplicht zijn om rekening te houden met andere bewijzen.
    • ! Bij arrest 24/2026 schorste het Grondwettelijk Hof deze bepaling. Sinds 2 maart 2026 is Dienst Vreemdelingenzaken opnieuw verplicht om ook rekening te houden met niet-officiële bewijzen van verwachtschap van nareizende familieleden van subsidiair beschermden. Deze schorsing is tijdelijk in afwachting van een uitspraak ten gronde.
  • Nareizende echtgenoten of wettelijk geregistreerde partners komen pas in aanmerking voor gezinshereniging als zowel zijzelf als de referentiepersoon 21 jaar zijn. Let op: de leeftijdsgrens voor meereizende echtgenoten of wettelijk geregistreerde partners blijft 18 jaar.
  • Wettelijk geregistreerde partners en partners gelijkgesteld met een huwelijk volgen dezelfde regels. Dit wil zeggen dat partners gelijkgesteld met een huwelijk ook een duurzame en stabiele partnerrelatie moeten aantonen.

Meer info over:

datum publicatie: 22/9/2025, laatste update 18/3/2026

Nationaliteit

Er is geen vervaldatum.

In de meeste gevallen heb je een volledig afschrift van je geboorteakte nodig. Dit afschrift kan je niet in België krijgen. Het wordt afgeleverd door de burgerlijke stand van je geboorteplaats.

Om geldig te zijn in België moet dit afschrift van je geboorteakte voorzien zijn van een legalisatie of een apostille (sticker). Via deze simulator kan iemand opzoeken wat te doen in zijn/haar/hun situatie.

Om Belg te worden, maakt het niet uit hoe oud je geboorteakte is. Ook de legalisatie of apostille blijft onbeperkt geldig.

Vorming

Heb je vragen over de Belgische nationaliteitswetgeving? Krijg je regelmatig vragen van klanten over de Belgische nationaliteit? Schrijf je in voor de vorming 'Nationaliteitswetgeving: van niet-Belg naar Belg'.

datum publicatie: 6/6/2025

Unieburgers

Een burger van de Europese Unie moet meteen bij zijn verblijfsaanvraag alle vereiste documenten voorleggen. Dat was vroeger niet zo.

Als het dossier volledig is, krijgt de Unieburger een bijlage 19 en volgt een inschrijving in het rijksregister. Als later uit de voorgelegde documenten blijkt dat de Unieburger voldoet aan de verblijfsvoorwaarden, zal een EU-kaart volgen. Zo niet, zal een bijlage 20 volgen.

Als het dossier onvolledig is, neemt de gemeente de aanvraag niet in overweging, al dan niet met een bijlage 19quinquies. De Unieburger wordt dan niet ingeschreven in het rijksregister en zal later geen EU-kaart krijgen.

Dit geldt zowel voor Unieburgers die gebruikmaken van het vrij personenverkeer (EU-werknemer, EU-zelfstandige, EU-werkzoekende, EU-student of EU-beschikker van voldoende bestaansmiddelen) als voor Unieburgers die gezinshereniging aanvragen.

Unieburgers die hun verblijfsaanvraag indienden vóór 1 september 2025, vielen onder de oude regeling. Zij kregen een bijlage 19 na bewijs van hun Unieburgerschap en een termijn van drie of vier maanden om de vereiste documenten voor te leggen.

Het indienen van de verblijfsaanvraag gebeurt in de stad Antwerpen op de afspraak bij het loket migratie, niet bij het versturen van het online formulier dat daaraan voorafgaat. Unieburgers met een afspraak vanaf 1 september 2025 vallen onder de nieuwe regeling en krijgen op die afspraak een bijlage 19 na voorlegging van alle vereiste documenten. Het loket migratie vraagt om de documenten al mee te sturen met het online formulier.

Wie een bewijs van ziekteverzekering moet voorleggen maar nog niet kan aansluiten bij een Belgische mutualiteit, kan een ander bewijs voorleggen:

  • Een geldige Europese Ziekteverzekeringskaart of een ander bewijs van een publieke ziekteverzekering die de risico’s in België dekt,
  • Een bewijs van een privéziekteverzekering die de risico’s in België dekt,
  • Een attest van de mutualiteit waaruit blijkt dat de Unieburger zal kunnen aansluiten als persoon ten laste van een verzekerde kan ook een oplossing zijn, meer bepaald voor Unieburgers die gezinshereniging aanvragen met hun Belgische echtgenoot of echtgenote.

Belangrijk: een Unieburger mag al werken in België zonder bijlage 19, maar niet zonder INSZ-nummer (rijksregisternummer of bisnummer). Wie dat nog niet heeft, kan een bisnummer aanvragen. In de stad Antwerpen gebeurt dat via een online formulier. Ook een werkgever kan een bisnummer aanvragen voor zijn werknemer.

Meer info over de gewijzigde regelgeving: Verblijfsaanvraag Unieburgers alleen mogelijk na voorlegging van alle bewijsstukken

Meer info over:

Praktische info:

datum publicatie: 22/9/2025, laatste update 07/07/2026

Sociale rechten

Wie internationale bescherming (asiel) aanvraagt in België, heeft tijdens de procedure in principe recht op materiële opvang (inclusief medische zorg).

Opvang via Fedasil (code 207 opvangcentrum)

Fedasil wijst een opvangplaats toe (meestal in een opvangcentrum, soms in een woning) die wordt vermeld in het wachtregister onder de code 207.

Enkel medische zorg via Fedasil (code 207 ‘no show’)

In bepaalde situaties krijgt een asielzoeker een zogenaamde code 207 ‘no show’. Dan is er geen opvang, maar krijgt de asielzoeker wel medische zorg via Fedasil.

OCMW-steun (geen code 207)

Er is een beperkte groep asielzoekers zonder code 207 (opheffing of niet-toewijzing van de code 207). Zij kunnen niet terecht bij Fedasil voor opvang of medische zorg, maar wel bij het OCMW van hun verblijfplaats voor maatschappelijke dienstverlening (indien voldaan is aan de voorwaarden).

Meer info over:

datum publicatie: 22/9/2025, laatste update 29/06/2026.

Werk

Nee, je mag als derdelander niet enkel op basis van je verblijfskaart uit een andere EU-lidstaat werken in België.

Er is een onderscheid tussen Unieburgers (EU-burgers) en derdelanders (niet-EU-burgers).

  • Unieburgers zijn personen met een nationaliteit van een Europese Lidstaat of gelijkgestelden. Voor hen geldt het zogenaamde ‘vrij verkeer van Unieburgers’. Zij kunnen in België werken op basis van hun EU-nationaliteit.
  • Derdelanders zijn personen die geen Belg of Unieburger zijn. Zij hebben geen nationaliteit van een lidstaat van de Europese Unie of zijn niet gelijkgesteld. Voor hen gelden er andere regels. Een derdelander met een verblijfsrecht uit een andere EU-lidstaat heeft in principe geen toegang tot de arbeidsmarkt.

Een werkgever kan wel toelating tot arbeid aanvragen voor een specifieke tewerkstelling. Lees meer over gecombineerde vergunning, arbeidskaart en detachering.

Meer info over:

Vorming

Werk je met niet-Belgen: mensen in asielprocedure, erkende vluchtelingen, gezinsherenigers, mensen met een verblijfsstatuut in een andere Europese lidstaat, mensen zonder wettig verblijf,...? Krijg je regelmatig vragen van hen over mogen werken in België of over naar België komen om hier te komen werken? Schrijf je in voor de vorming 'Werken als niet-Belg'.

datum publicatie: 6/6/2025

Ja, dat mag. Unieburgers (en gelijkgestelden) kunnen werken zonder dat ze in bezit moeten zijn van een gecombineerde vergunning, een verblijfstitel, een arbeidskaart of beroepskaart. Ze mogen werken omdat ze een EU-nationaliteit hebben.

Tijdens de wachttijd hebben mensen die nog nooit ingeschreven zijn geweest in België nog geen rijksregisternummer. Een werkgever heeft echter een uniek identificatienummer nodig om iemand tewerk te stellen.

Een bis-nummer kan dan een oplossing zijn. Dat is een uniek identificatienummer voor personen die nog nooit ingeschreven zijn geweest in het rijksregister.

Hoe vraag je een bis-nummer aan?

  • Meestal vraagt een werkgever dit aan via belgianIDpro.
  • Of via de gemeente.

Meer info over:

datum publicatie: 6/6/2025